Afgelopen jaar heeft studente Kathleen York aan het Urban Leisure & Tourism Lab gewerkt aan een onderzoek naar de juridische kanten van toegankelijk toerisme. Binnenkort studeert ze hiermee af. Haar beroepsproduct bestaat uit informatieve comics en een getest prototype van een checklist. De comics maken duidelijk hoe frustrerend het is als je als reiziger met een beperking geen toegang hebt tot belangrijke informatie of reismogelijkheden, én hoe makkelijk het kan zijn als organisatie om hierin aanpassingen te maken. Dit gaat niet om goede bedoelingen, maar om rechten. Reisorganisaties zijn verplicht om hun producten en diensten toegankelijk te maken. Niet iedereen weet dit, niet iedereen doet dit en in sómmige gevallen kan het niet. Maar het kan vaker wel dan niet. Hoe zit dat?
In juni 2025 is de ‘implementatiewet toegankelijkheidsvoorschriften’ in werking getreden. Deze wet verplicht aanbieders van producten en diensten, om deze ook toegankelijk te maken voor mensen met een beperking. De wet hangt samen met de ‘Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte’. Aanbieders zijn verplicht om ‘doeltreffende aanpassingen’ te doen, maar wanneer is een aanpassing doeltreffend? Als deze tegemoetkomt aan de behoefte van de reiziger. Maar niet elke reiziger heeft dezelfde behoefte. En het moet wel kunnen, anders vormt het een ‘onevenredige belasting’. Maar je mag als organisatie niet zomaar claimen dat een aanpassing te zwaar zou zijn.
Open begrippen dus, die op verschillende niveaus in een organisatie een rol kunnen spelen: van de gastvrijheid die onderdeel is van de bedrijfscultuur, als ook de inrichting van badkamers en de opmaak van de webpagina. Naast de noodzaak om de wet te volgen, speelt ook de vaardigheid van de organisatie een rol: wat moet je weten en kunnen om het goed te doen? Hiervoor ontwikkelde Kathleen een checklist, die ze ook getest heeft bij organisaties. Op deze manier maakt ze de rechten en plichten van organisaties inzichtelijk. Ze heeft juridisch onderzoek en praktijkonderzoek gecombineerd en op die manier het lab geadviseerd.
Zo heeft ze onderzoek gedaan naar de behoeften van mensen met een beperking: iedereen heeft behoefte aan heldere en toegankelijke (digitale) informatie. Met een auditieve beperking heb je behoefte aan visueel ondersteunde informatie; met een lichamelijke beperking aan gedetailleerde informatie over fysieke toegankelijkheid; met een visuele beperking aan digitaal ondersteunende technologieën om informatie toegankelijk te maken. En als je beperkt mobiel bent, wil je duidelijke informatie over fysieke belasting van de reis en beschikbare ondersteuning.
Deze informatie is lang niet altijd voorhanden en daarbij helpt de checklist die Kathleen gemaakt heeft. Zo helpt ze het Urban Leisure & Tourism Lab om de reisbranche te attenderen op de mogelijkheden die er zijn om van toegankelijkheid een standaard te maken. Onderaan dit bericht is het rapport in te zien en kunnen de checklists gedownload worden. Laat vooral weten wat je ervan vindt: zijn ze behulpzaam? Wat kan eventueel beter?
Onderzoeker Veroniek Maat publiceerde onlangs het boek ‘All aboard’ waar ook de comics zijn opgenomen. Op 9 juni aanstaande vindt de feestelijke presentatie hiervan plaats tijdens de ENSUT bijeenkomst over toegankelijk toerisme. Kathleen zal hier ook vertellen over haar werk. Meer informatie vind je hier.
Vind je het ook interessant om je afstudeeronderzoek aan het lab te doen? Neem dan contact op met community manager Maaike de Jong.